Kto jest zobowiązany do wdrożenia ochrony sygnalistów?
Obowiązek wdrożenia ustawy o ochronie sygnalistów mają wszystkie podmioty prywatne i publiczne, na rzecz których pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób. Stan zatrudnienia należy sprawdzać każdorazowo odpowiednio na dzień 1 stycznia oraz na dzień 1 lipca danego roku. Jeżeli na którąkolwiek z tych dat okaże się, że liczba zatrudnionych wynosi co najmniej 50 osób, to taka organizacja zobowiązana jest do wdrożenia rozwiązania umożliwiającego dokonywanie zgłoszeń przez sygnalistów (whistleblowing).
Jak liczyć 50 osób wykonujących pracę zarobkową na rzecz podmiotu?
Do liczby 50 osób wykonujących pracę zarobkową na rzecz danej organizacji wlicza się zarówno pracowników świadczących pracę na podstawie umowy o pracę, jak i wszystkie osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, pod warunkiem, że takie osoby nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia.
W przypadku osób zatrudnionych w organizacji na podstawie umowy o pracę limit osób ustala się w przeliczeniu na pełne etaty, co w praktyce oznacza, że zliczamy nie liczbę osób, a liczbę pełnych etatów.
Jeżeli chodzi o osoby świadczące pracę na rzecz danej organizacji za wynagrodzeniem, jednakże na innej podstawie niż stosunek pracy, to do tej kategorii należy zaliczyć osoby wykonujące pracę samodzielnie, np. na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło, kontraktów B2B, czy osoby odbywające praktyki zawodowe na podstawie stosownej umowy. W tym przypadku do limitu zatrudnienia wlicza się każdą z takich osób, niezależnie od tego, w jakim wymiarze czasu świadczy na rzecz organizacji pracę. W praktyce oznacza to, że nawet jeżeli dana osoba świadczy pracę np. na podstawie umowy zlecenia w miesięcznym wymiarze odpowiadającym tylko połowie etatu, to i tak do limitu zatrudnienia wlicza się jako jedną osobę.
Działalność sektorowa
Obowiązek wdrożenia procedury wewnętrznej mają także inne podmioty wymienione w ustawie o ochronie sygnalistów, nawet jeżeli zatrudniają mniej niż 50 osób. Obowiązek ten dotyczy podmiotów prowadzących między innymi działalność w zakresie usług, produktów i rynków finansowych oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwa transportu i ochrony środowiska, objętych zakresem stosowania aktów prawnych Unii Europejskiej wymienionych w części I.B i II załącznika do dyrektywy 2019/1937. Podmiotami takimi są przykładowo: biura rachunkowe, podmioty zajmujące się badaniem sprawozdań finansowych, doradcy podatkowi, notariusze, biegli rewidenci, podmioty świadczące usługi polegające na zapewnianiu siedziby osobie prawnej. W praktyce oznacza to, że takie podmioty bez względu na liczbę osób świadczących na ich rzecz pracę zobowiązane są do wdrożenia systemu ochrony sygnalistów.
Podmioty publiczne
Obowiązek wdrożenia ochrony sygnalistów dotyczy także tych podmiotów publicznych, na rzecz których pracę zarobkową świadczy co najmniej 50 osób. Zwolnione z niego są jedynie podmioty publiczne gminy lub powiatu liczących mniej niż 10 000 mieszkańców.
Wdrożenie ochrony sygnalistów obejmuje między innymi: szkoły, przedszkola, szpitale, przychodnie, urzędy, nadleśnictwa itp.
Obowiązki wynikające z ustawy o ochronie sygnalistów obejmują m.in. stworzenie wewnętrznych procedur zgłaszania naruszeń, ochronę sygnalistów przed działaniami odwetowymi oraz zapewnienie, że zgłoszenia będą odpowiednio rozpatrywane.
Sprawdź!
Jakie obowiązki związane z ustawą o ochronie sygnalistów ciążą na pracodawcy?
