Jakie obowiązki dla pracodawcy wynikają z ustawy o sygnalistach?
Ustawa nakłada na wszystkie podmioty objęte jej zakresem następujące obowiązki:
- stworzenie bezpiecznych i poufnych kanałów zgłoszeniowych umożliwiających sygnalistom dokonywanie zgłoszeń wewnętrznych,
- wyznaczenie osoby, jednostki organizacyjnej z wewnątrz firmy albo podmiotu zewnętrznego, który będzie przyjmował zgłoszenia sygnalistów,
- wyznaczenie osoby lub jednostki organizacyjnej z wewnątrz firmy, która będzie podejmowała działania następcze na skutek zgłoszenia dokonanego przez sygnalistę,
- stworzenie projektu procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych, w skrócie: procedury zgłoszeń wewnętrznych, oraz przeprowadzenie konsultacji procedury z zakładową organizacją związkową albo przedstawicielami osób świadczących pracę na rzecz danego podmiotu,
- przyjęcie procedury zgłoszeń wewnętrznych i podanie jej do wiadomości osób świadczących pracę w firmie,
- informowanie o procedurze zgłoszeń wewnętrznych osób ubiegających się o pracę w firmie już na etapie rekrutacji lub negocjacji umowy,
- prowadzenie rejestru zgłoszeń wewnętrznych dokonywanych przez sygnalistów na podstawie procedury zgłoszeniowej,
- przyjmowanie i obsługiwanie zgłoszeń dokonywanych przez sygnalistów zgodnie z wdrożoną procedurą, przepisami prawa oraz podejmowanie działań następczych na skutek zgłoszeń sygnalistów,
- chronienie danych osobowych i tożsamości sygnalisty, osoby, której dotyczy zgłoszenie, oraz osób pomagających sygnaliście w dokonaniu zgłoszenia,
- obowiązek ochrony sygnalistów poprzez zakaz podejmowania działań odwetowych wobec sygnalisty!
Co się stanie, gdy system dla sygnalistów nie zostanie wdrożony?
Niewdrożenie obowiązków wynikających z ustawy o ochronie sygnalistów może skutkować nałożeniem grzywny. Co jednak ważniejsze, brak zapewnienia możliwości dokonywania zgłoszeń przez sygnalistów rodzi duże ryzyko, że sygnaliści będą korzystać z systemu zgłoszeń zewnętrznych (zgłoszenia kierowane bezpośrednio do uprawnionych organów, Rzecznika Praw Obywatelskich) albo ujawnienia publicznego.
Zapewnienie wewnętrznych kanałów zgłoszeniowych pozwoli organizacji powziąć wiedzę o naruszeniach i je wyeliminować, zanim wkroczą organy publiczne albo, co gorsza, zanim opinia publiczna dowie się o naruszeniu. Nie warto więc zwlekać z wdrożeniem ustawy o ochronie sygnalistów!
