Sygnalista – kto to jest?
Sygnalista, nazywany też z ang. whistleblower, to osoba, która zgłasza uzyskane w kontekście związanym z pracą informacje o naruszeniu prawa. Często, ze względu na hierarchiczną strukturę organizacyjną lub zmowę milczenia, do kierownictwa organizacji nie docierają informacje o działaniach lub zaniechaniach personelu lub kontrahentów, które są nielegalne lub z punktu widzenia wartości, którymi kieruje się organizacja, uważane są za niemoralne, niebezpieczne lub oszukańcze. Sygnalista zatem jest sprzymierzeńcem kierownictwa organizacji, decydując się na podzielenie się wiedzą o szkodliwych praktykach.
Czym jest kontekst związany z pracą?
Jak wcześniej wspomniano, sygnalista to osoba, która zgłasza określone informacje uzyskane w kontekście związanym z pracą. Przez kontekst związany z pracą należy rozumieć przeszłe, obecne lub przyszłe działania związane z wykonywaniem pracy na rzecz organizacji. Nie jest przy tym ważne, na podstawie jakiego stosunku prawnego wykonywana jest praca, a zatem może to być stosunek pracy, ale także umowa cywilnoprawna czy też powołanie.
Kto może być sygnalistą?
Sygnalistą może być wyłącznie osoba fizyczna. Ważne, aby zgłaszane przez sygnalistę informacje uzyskane zostały w kontekście związanym z pracą. Sygnalistą może być więc na przykład pracownik, pracownik tymczasowy, osoba świadcząca pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, np. zleceniobiorca, wykonawca dzieła czy np. wolontariusz lub stażysta. Sygnalistą może być także członek zarządu, członek rady nadzorczej, wspólnik, akcjonariusz czy prokurent.
Należy pamiętać, że sygnalistą może być też osoba, która pozyskała wiedzę o naruszeniu w kontekście związanym z pracą jeszcze przed nawiązaniem stosunku prawnego, na podstawie którego świadczona jest praca (np. w trakcie postępowania rekrutacyjnego), a także już po ustaniu takiego stosunku prawnego.
Pamiętaj!
Sygnalista jest sprzymierzeńcem organizacji, dlatego też organizacja powinna tworzyć taki system ochrony sygnalistów, który będzie dawał im rękojmię bezstronnego i profesjonalnego rozpatrywania zgłoszeń. Dzięki temu sygnalistom będzie łatwiej podjąć często trudną decyzję o złamaniu swoistego tabu czy lojalności grupy pracowniczej i podzielenie się bezpośrednio z kierownictwem organizacji wiedzą o szkodliwych praktykach.
Sprawdź!
Jakie obowiązki związane z ustawą o ochronie sygnalistów ciążą na pracodawcy?
